CHƯƠNG III: QC THỰC HÀNH

Các kỹ thuật thực hành

Tiêu chuẩn hóa cho chất lượng ổn định

1.      Chọn một số lượng nhỏ các yếu tố được xác định là chính và sử dụng chúng như điểm bắt đầu để cải tiến

2.      Tiêu chuẩn hóa quá trình và phương pháp sau khi đã cải thiện. Điều này để đảm bảo rằng cùng một sai lỗi sẽ không tái diễn

3.      Để đảm bảo rằng tiêu chuẩn hóa đang xem xét là chính xác cần sử dụng biểu đồ kiểm soát

4.      Để đảm bảo các điều nêu trên nhận được sự ủng hộ hãy thực hiện:

• Tiêu chuẩn hóa cần dựa trên thực tế
• Luôn cung cấp các yếu tố thay đổi đến tất cả các bộ phân có liên quan

8 công cụ

Trong số 8 công cụ, có các công cụ từ 1 đến 4 là có hiệu quả nhất ở các bước ban đầu và sau đó là công cụ từ 5 đến 8.

Phân bố quan trọng hơn bình quân

Trong một nhà hàng, các nhân viên đã được nói rằng dịch vụ của họ chưa đủ tốt. Nhiều khách hàng phàn nàn về độ dài của thời gian họ chờ đợi được phục vụ. Quan khảo sát người ta chỉ ra rằng thời gian chờ trung bình là 3,9 phút là không đến nỗi tồi lắm đối với các khách hàng có đủ kiên nhẫn theo quy định là 5 phút. Thành viên QCC kết luận rằng các phàn nàn được nêu lên bởi khách hàng không cần thiết đưa ra thảo luận bởi vì thời gian phục vụ của họ là trong giới hạn tiêu chuẩn không lớn hơn 5 phút.

Tuy nhiên các phàn nàn của khách hàng vẫn còn dai dẳng. Các thành viên QCC khảo sát lần nữa và vẽ biểu đồ mật độ phân bố.

Từ biểu đố mật độ phân bố, người ta thấy hầu hết phân bố thời gian phục vụ trong vòng 5 phút, nhưng có 10% trong chúng phải mất hơn 10 phút. Thậm chí sau khi đã bao gồm các lần chờ đợi lâu như vậy, độ dài thời gian chờ phục vụ vẫn chỉ là 3,9 phút. Nếu loại trừ các lần thời gian chờ đợi lâu ấy đi thì thời gian chờ phục vụ trung bình chỉ còn 3,0 phút.

Điều này chỉ ra rằng, nếu giá trị trung bình nằm trong giới hạn tiêu chuẩn của 5 phút, có một vài phân bố thời gian chờ phục vụ sau hơn 10 phút chính là nguyên nhân phàn nàn của khách hàng; bằng cách ấy nó đã làm ảnh hưởng tới tiếng tăm của nhà hàng. Ví dụ này chỉ ra rằng sự phân bố của dữ liệu nên được đưa ra hơn là giá trị trung bình của nó.

Các công cụ QC đơn giản thường được sử dụng trong các trường hợp như thế này

QC thực hành gồm có áp dụng các khái niệm đơn giản và các kỹ thuật của TQC, JIT và TPM

Quá trình tiếp theo được coi là khách hàng, từ đó tạo ra sự phản hồi thông tin nhanh chóng và chính xác sẽ giúp cho hoạt động cải tiến chất lượng đi xa hơn nữa.

Bằng cách giảm các công việc (sản phẩm) dở dang, áp dụng phản hồi nhanh hơn sẽ nâng cao khả năng sản xuất của dây chuyền

Kiểm tra – Seiso về điều kiện máy móc nhiều hơn sẽ góp phần cải tiến chất lượng xa hơn

Mục tiêu của QC là để cải tiến chất lượng tại phân xưởng. Trên đây là các bước thực hành để nâng cao chất lượng

Phản hồi nhanh chóng

Sau đây là một minh họa của hệ thống kiểm soát với các quá trình sản xuất tại phân xưởng:

Các sự kiểm tra thường được kiểm tra bởi bộ phận sản xuất và hay phải đưa ra các quyết định manh tính chủ quan cao, vì thế cần đưa ra xem xét các kiểm tra theo điểm kiểm soát về chất lượng.

Các điểm kiểm soát với kiểm tra chủ quan

1)      Năng lực là điều tiên quyết đối với người có trách nhiệm kiểm tra, bởi vậy cần thận trọng và có kinh nghiệm hơn để lựa chọn đúng người. Phụ nữ trẻ thường phù hợp hơn với kiểm tra chính xác.

2)      Kiểm tra chủ quan dễ bdàng bị ảnh hưởng của các yếu tố môi trường. Bởi vậy, điều quan tring5 là phải cải thiện môi trường nơi tiến hành việc kiểm tra, ví dụ như cường độ sáng cần thiết.

3)      Nếu cần thiết, nên có một mẫu đối chứng về giới hạn cho phép để đảm bảo rằng không có sự xét đoán sai. Hơn nữa trong trường hợp mẫu đối chứng bị thay đổi chất lượng theo thời gian (giảm chất lượng) thì đòi hỏi mẫu phải được xem xét và thay đổi đúng yêu cầu.

Không sai lỗi – Zero defect

Có thể đạt được sự ghi nhận sản xuất không sai lỗi trong một dây chuyền lắp ráp với 150 công nhân sản xuất ra hơn 100.000 sản phẩm mỗi thàng không?

Bí quyết là một khái niện hoàn toàn mới

1)      “Kiểm tra thông tin” thay cho kiểm tra mẫu đại diện. Người vận hành sửa chữa các phương pháp thực hiện của họ dựa trên thông tin phản hồi từ người kế tiếp. Điều này như là thực hiện kiểm tra 100% để đảm bảo chất lượng (nhưng với chi phí thấp).

2)      “Kiểm tra ngăn ngừa khuyết tật” thay cho kiểm tra phát hiện khuyết tật.

3)      “Kiểm tra liên tục” một sản phẩm được kiểm tra lại tại mỗi bước kế tiếp (hay quá trình kế tiếp).

4)      “Tự kiểm tra” bởi bản thân người vận hành và thực hiện kiểm tra với vật chứng sai lỗi (Poka –yoke).

5)      “Kiểm soát nguồn gốc” để kiểm soát các yếu tố xác định chất lượng và phương pháp được ưa chuộng nhất để ngăn ngừa sản xuất các sản phẩm khuyết tật.

Vật chứng sai lỗi (Poka – yoke)

Trường hợp 1: dây chuyền lắp ráp

Một máy điều khiển áp lực khí để xiết chặt các đai ốc trong quá trình lắp ráp. Thỉnh thoảng áp suất khí bị giảm xuống và việc xiết chặt đai ốc không được chính xác bởi băng chuyền vẫn đang tiếp tục chuyển động.

Trước khi cải tiến

Sau cải tiến, lắp một chuông cảnh báo khi áp lực khí giảm xuồng dưới giới hạn cho phép. Băng tải cũng dừng lại khi đó. Người vận hành có thể đưa ra ngay các hành động mộit cách nhanh chóng để khắc phục vấn đề.

Trường hợp 2: Khu vực lưu trữ (kho)

Trước cải tiến

Sau cải tiến, các cuộn thép được phân loại bằng các dấu hiệu màu sắc khác nhau ở cả hai đầu cuộn trước khi lưu kho. Bằng việc này, tất cả các phần nguyên vật liệu đã sử dụng vẫn được phân biệt rõ ràng. Không trộn lẫn nguyên vật liệu khác nhau đã trở thành một kinh nghiệm.

Kiểm soát nguồn gốc

Kiểm soát nguồn gốc là giảm khuyết tật theo hướng zero bằng cách loại bỏ tất cả nguồn gốc của khuyết tật trong toàn bộ quá trình. Có hai loại kiểm soát nguồng gốc. Một là kiểm soát nguồn gốc chiều thẳng đứng, và hai là kiểm soát nguồn gốc chiều nằm ngang.

Kiểm soát nguồng gốc chiều thẳng đứng là xem xét toàn bộ quá trình từ khi bắt đầu cho tới khi kết thúc và loại bỏ tất cả các nguồn gốc có thể của khuyết tật.

Kiểm soát nguồn gốc chiều nằm ngang là loại bỏ tất cả các nguồn gốc của khuyết tật tại các quá trình quan trọngbằng sự điều tra kỹ lưỡng về môi trường làm việc, điều kiện máy móc, kỹ năng công nhân, tiêu chuẩn vận hành v.v…

Một ví dụ của kiểm soát nguồn gốc chiều thẳng đứng:

Tại một công ty tình chế nhôm, chuyên gia QC giải quyết một vấn đề chất lượng bằng cách áp dụng kiểm soát nguồn gốc. Ong ta nhặt ra một dây chuyền làm mẫu và đã cung cấp các hướng dẫn tường bước theo các điểm sau:

1)      Chỉ sử dụng nguyên vật liệu tốt

2)      Giữ gìn nguyên vật liệu trong điều kiện đúng nhất

3)      Tạo cho máy móc trong điều kiện tốt

4)      Máy móc vận hành theo cách đúng nhất.

Từ quá trình đầu tiên đến quá trình cuối cùng, thử lần đầu tiên không đủ thỏa mãn. Chuyên gia quyết định lặp lại và đã đạt được kết quả tốt.

Một ví dụ của kiểm soát nguồn gốc chiều nằm ngang

Đối với các quá trình quan trọng, môi trường làm việc không có bụi, điều kiện máy móc hoàn chỉnh, kỹ năng vận hành và thực hiện đúng thực sự là chìa khóa với sản xuất sản phẩm chất lượng tốt.

Trong lần thử đầu tiên thì điều kiện môi trường làm việc và điều kiện máy móc chưa đủ tốt. Sau đó với áp dụng kiểm tra – Seiso trong áp dụng kiểm soát nguiồn gốc chiều nằm ngang đã được tiến hành.

Các hành động tổng thể

Một ví dụ về các bước tiến hành

Mục tiêu của QC thực hành là áp dụng QC Nhật Bản một cách hiệu qua. Nó bắt đầu từ việc giải quyết vấn đề nổi trội một cách có hệ thống. Nếu bạn đã bắt đầu với 5S thực hành, các hành động của bạn sẽ được kết hợp theo từng bước như sau:

Bước 1: 5S thực hành tại khu vực mẫu

Bước 2: 5S thực hành + Kaizen thực hành tại khu vực mẫu

              Dẫn dắt bởi nhóm dự án các vấn đề nổi trội

Bước 3: Bước 2 + 5S toàn công ty

              Chỉ đạo bởi cam kết 5S cho các hoạt động chung

Bước 4: Bước 3 + QC thực hành

              Dẫn dắt bởi nhóm dự án và chỉ đạo bởi cam kết 5S

Bước 5: Bước 4 + IE thực hành

Bước 6: Bước 5 + SS thực hành

Bước 7: Bước 6 + QCC thực hành

Bước 8: Hướng tới TQC thực hành hay JIT thực hành hay TPM thực hành

Tất cả các bước cần kết hợp với PDCA thực hành

Các bước sửa đổi

Trong trường hợp bạn chưa bắt đầu 5S thực hành và có vấn đề nổi trội cần giải quyết tức thì, bạn cần bắt đầu QC thực hành cho vấn đề nổi trội. Tuy nhiên, bạn sẽ sớm thấy rằng sự cần thiết của 5S thực hành với QC thực hành để giải quyết một cách thực sự các vấn đề nổi trội. Trong trường hợp này các bước sẽ được sửa đổi như sau:

Bước 1:QC thực hành tại khu vực mẫu bởi nhóm dự án

Bước 2: 5S thực hành + QC thực hành tại khu vực mẫu

Bước 3-1: 5S thực hành tại khu vực mẫu khác bởi nhóm dự án

Bước 3-2: 5S thực hành + Kaizen thực hành tại khu vực mẫu khác

Bước 3-3: Bước 3-2 + 5S thực hành toàn công ty

              Chỉ đạo bởi cam kết 5S cho các hoạt động chung

Bước 4: Kết hợp bước 2 và bước 3-3 bởi nhóm dự án và cam kết 5S

Bước 5 ÷ 8: vẫn như cũ

Từ bước 4 trở về bước 1 được khuyên rằng, với sử dụng các kỹ thuật QC sẽ làm tăng nhanh hơn các hoạt động có tính hệ thống. Nên thành lập bộ phận QC làm trung tâm trong hệ thống.

Nghiên cứu trường hợp tại công ty T

Công ty T nhận được chứng nhận ISO 9000 vài năm trước đó. Một ngày, nhà tư vấn Nhật Bản, ông K. Was được phó giám đốc của công ty được mời thăm một khách hàng chính để biện hộ, xin lỗi các phàn nàn. Ong giám đốc công ty khách hàng vô cùng giận dữ vì công ty T có 2 lần với cùng một vấn đề về chất lượng vào tháng trước, và người quản lý QC đã đến xin lỗi nhưng công ty T lại tạo nên cùng sai lỗi ấy một lần nữa.

Ông K hỏi nhà quản lý QC đã đưa ra các hành động gì liên quan đến lời phàn nàn. Nhà quản lý QC trả lời: “Lần đầu tiên khi tôi xin lỗi, giám đốc của khách hàng đã nói OK, tôi đã hiểu rằng với ông ta không nghiệm trọng lắm và tôi không đưa ra hành động nào. Lần thứ hai, tôi đã kiểm tra lại tiêu chuẩn kỹ thuật của chúng tôi và thấy nó vẫn dựa trên yêu cầu kỹ thuật của khách hàng. Tôi nghĩ vai trò của tôi như là đảm bảo chất lượng theo yêu cầu của khách hàng chứ?”

Bạn nghĩ gì về trường hợp này? Bạn nên khuyên bảo gì để cải thiện tình hình?

Vai trò của người quản lý QC

Trong QC truyền thống, vai trò của người quản lý QC là đảm bảo chất lượng bằng sự kiểm tra, tuy nhiên vai trò của người quản lý QC trong các công ty thành công ở Nhật Bản lại được mở rộng hơn nhiều. Nhà quản lý QC là người mấu chốt để thiết lập hệ thống QC và để phối hợp kiểm soát chất lượng, cải tiến chất lượng, đảm bảo chất lượng và các hoạt động sản xuất.

Khi ông ta nhận các phàn nàn từ một khách hàng, ông ta cần tiến hành thăm hỏi khách hàng cùng với nhà sản xuất để nhìn sản phẩm của họ được khách hàng sử dụng như thế nào và nguyên nhân vấn đề về chất lượng là gì. Sau đó, ông ta cần làm việc để nâng cao chất lượng tại phân xưởng cùng với người sản xuất. Sau cải tiến ông ta cần báo cáo kết quả với phó giám đốc của ông ta và giám đốc của khách hàng. Nếu cần thiết còn phải xét duyệt lại các tiêu chuẩn chất lượng.

Nhà quản lý QC là người kết hợp tất cả các hoạt động để phối hợp “sự thỏa mãn của khách hàng” và “xây dựng chất lượng tại phân xưởng”.