Ngày 27 tháng 4 năm 2012 tại hội trường Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tiền Giang,...
(CL.723.0-41) Hướng dẫn công việc bón phân ANVI, ANVI-TE 004 cho cây Quýt hồng
I. KỸ THUẬT TRỒNG
1. Đất trồng và chuẩn bị liếp trồng
- Đất trồng: Đất phải có tầng canh tác dầy ít nhất là 0,6m và thành phần cơ giới nhẹ hoặc trung bình. Đất tơi xốp, thông thoáng, thoát nước tốt, pH đất thích hợp trong khoảng 5,5-7,0, có hàm lượng hữu cơ cao >3%
- Đào mương lên liếp: nhằm mục đích nâng cao tầng canh tác và giúp cây không bị ngập úng trong mùa mưa. Mương thoát và tiêu nước có chiều rộng từ 1-2m, liếp có kích thước chiều ngang từ 5-8m. Vườn phải có đê bao chống lũ triệt để.

2. Chuẩn bị giống trồng
Hiện nay, Quýt hồng thường được trồng bằng nhánh chiết từ cây giống ở địa phương. Nếu giống là nhánh chiết nên chọn cây mẹ từ 5 năm tuổi trở lên, cây sai trái, trái to, vỏ đẹp, trái có ít múi và múi to. Cây giống phải đạt tiêu chuẩn sinh trưởng, sạch bệnh.
3. Đặt cây con.
- Chuẩn bị mô: Dùng đất mặt ruộng hay đất bãi bồi ven sông phơi khô. Mô nên cao 40-60cm và đường kính 60-80cm, giữ mô cũng đào hố để trồng cây nhưng kích thước nhỏ hơn. Sau đó, cho vào hố 5-10kg phân chuồng, 1kg phân Supper lân và 0,5kg vôi trộn đều với đất cho vào hố.
- Cách đặt cây con: Khi trồng đặt cây xuống giữa hố và mặt bầu ngang bằng mặt mô. Ém đất xung quanh gốc, cắm cọc giữ cho cây không bị gió làm lung lai và tưới đủ nước. Cây con trồng từ nhánh chiết có thể đặt thẳng hay nghiêng. Nếu cây con có cành phân bố đều thì nên đặt thẳng, vì cây sẽ tạo được tán bình thường. Trường hợp nhánh chiết có ít cành cành bên thì có thể đặt nghiêng để cây con dễ tạo các cành bên sau này.
- Chăm sóc cây con: Cây con sau khi trồng cần được chăm sóc kỹ, nhằm đảm bảo mật số và độ đồng đều giữ các cây.
4. Mật độ trồng
Trong điều kiện đất tốt, có thể trồng dày hơn nơi đất xấu, đất nghèo dinh dưỡng. Thông thường ta có thể trồng với khoảng cách 3x4m hoặc 4x4m (tương đương với mật độ từ 600-700cây/ha).
5. Kỹ thuật tạo tán
Tạo tán là việc làm cần thiết ngay trong thời kỳ xây dựng cơ bản ( từ năm thứ 1 đến năm thứ 3) với mục đích:
- Tăng diện tích lá hữu hiệu, xúc tiến quá trình quang hợp của bộ lá.
- Duy trì sức sống tốt của cây, bảo đảm sự cân bằng sinh trưởng và kết trái.
- Thuận lợi trong việc quản lý vườn.
- Hình thành và phát triển bộ khung cơ bản, vững chắc nhằm tránh đỗ ngã, gãy nhánh từ đó phát triển các cành nhánh thứ cấp cho cây.
Sau khi trồng, cây cần được tưới nước đầy đủ để phục hồi sinh trưởng. Khi cây xuất hiện tượt non đầu tiên thì tiến hành bấm ngọn.
- Từ gốc lên khoảng 60-80 cm (đối với nhánh chiết) hoặc từ vị trí mắt ghép lên khoảng 40-60 cm (trên gốc ghép) thì bấm bỏ phần ngọn, mục đích để các mầm ngủ và cành bên phát triển.
- Chọn 3 cành khỏe, thẳng mọc từ thân chính và phát triển theo ba hướng tương đối đồng đều nhau làm cành cấp 1. Dùng tre cột giữ cành cấp 1 tạo với thân chính một góc 35-40o.
- Sau khi cành cấp 1 phát triển dài khoảng 50-80 cm thì cắt đọt để các mầm ngủ trên cành cấp 1 phát triển hình thành cành cấp 2 và chỉ giữ lại 2-3 cành.
- Cành cấp 2 này cách cành cấp 2 khác khoảng 15 - 20cm và tạo với cành cấp 1 một góc 30- 350. Sau đó cũng tiến hành cắt đọt cành cấp 2 như cách làm ở cành cấp 1. Từ cành cấp 2 sẽ hình thành những cành cấp 3.
- Cành cấp 3 không hạn chế về số lượng và chiều dài nhưng cần loại bỏ các chỗ cành mọc quá dày hoặc quá yếu. Sau 3 năm cây sẽ có bộ tán cân đối, thuận lợi trong chăm sóc, phòng ngừa sâu bệnh và thu hoạch .
II. CHĂM SÓC
1. Vét mương bồi liếp
Có thể vét bùn kết hợp với việc tạo khô hạn để xử lý ra hoa. Vét bùn vào tháng 2-3 dương lịch, lớp bùn dày khoảng 2 cm là tốt.
Chú ý: Không được bồi sình lấp kín mặt gốc cây Quýt hồng vì bộ rễ cây vẫn cần không khí để hô hấp trong thời gian chúng ta xử lý cây ra hoa.
2. Trồng cây chắn gió và che mát
- Xây dựng hàng cây chắn gió là yêu cầu cấp thiết đối với vườn Quýt hồng. Nhằm ngăn chặn sự di chuyển của sâu bệnh theo gió xâm nhập vào vườn, tạo tiểu khí hậu thích hợp trong vườn, hạn chế thiệt hại do gió bão. Các loại cây sử dụng làm cây chắn gió là: dâm bụt, mận, bạch đàn...
- Quýt hồng thích hợp với ánh sáng tán xạ, vì vậy nên trồng cây che mát xen giữa hai hàng cây hoặc trồng dọc theo mương bằng các loại cây như: cóc, mận, mãng cầu, so đũa, cau, tràm...
3. Tủ gốc giữ ẩm
- Cần tủ gốc để giữ ẩm trong mùa nắng bằng cỏ, rơm rạ và cách gốc khoảng 20cm nhằm tránh cỏ dại phát triển và cung cấp dinh dưỡng cho cây khi rơm rạ bị phân hủy. Trong thời kỳ kiến thiết cơ bản nên trồng hoa màu để tránh đất bị xoái mòn, tăng thu nhập.
- Trong thời kỳ khai thác thì xu hướng hiện nay là quản lý cỏ dại trong vườn chứ không làm sạch cỏ nhằm giữ ẩm cho đất trong mùa nắng và chống xoái mòn trong mùa mưa.
4. Tưới và tiêu nước
Mùa nắng nên tưới nước thường xuyên cho cây Quýt hồng, nếu thiếu nước thì sẽ làm giảm năng suất của cây. Chú ý thoát nước cho Quýt hồng kịp thời trong mùa mưa, luôn giữ mặt liếp cao hơn mực nước cao nhất trong năm từ 30-50 cm.
5. Phân bón
5.1. Vai trò của một số nguyên tố dinh dưỡng đối với cây Quýt hồng
- Đạm (N): Giúp cây sinh trưởng tốt, tăng năng suất, chất lượng và kéo dài sinh trưởng trái. Thiếu đạm, mức nhẹ lá chuyển sang vàng nhạt, mức nặng thì cành non chết khô, chồi ngắn, rụng trái non. Thừa đạm, ảnh hưởng xấu đến chất lượng trái, trái to vỏ dày chậm lên màu.
- Lân (P2O5): Lân rất cần cho quá trình phân hoá mầm hoa. Thiếu lân trái thô, sần sùi, vỏ dầy, có chứa ít nước và nước rất chua.
- Kali (K2O): Giúp tăng chất lượng và khả năng đậu trái, hạn chế chồi non lúc ra hoa, khả năng hút nước và hô hấp của cây...Thiếu kali làm cho trái nhỏ, vỏ mỏng, dễ rụng.
- Canxi (Ca): Giúp thân, cành cứng rắn tránh gãy đổ, tăng pH đất và diệt trùng, trái chắc dễ tồn trữ. Bón vôi CaCO3, CaO,... vào đất.
- Magiê: Giúp lá xanh tốt. Thiếu Mg lá có màu vàng hình chữ V ngược. Phun hay bón vào đất Mg(NO3)2, MgSO4,...
- Kẽm: Thiếu kẽm lá vàng gân xanh, nhỏ dần và đóng lá dầy, thân, cành không phát triển, trái nhỏ, chất lượng kém,...Phun hợp chất có kẽm qua lá như: sunfat kẽm lúc lá gần trưởng thành.
- Mangan (Mn) và sắt (Fe): Khi thiếu lá nhỏ, chồi non vàng màu trắng bạc (thiếu Fe), vàng từ cuống đến chóp lá (thiếu Mn), thường xảy ra ở đất acid và đất kiềm. Phun MnSO4 hay FeSO4,...lên lá.
- Đồng (Cu): Thiếu đồng vỏ trái có đốm nâu, trái nứt đít. Phun thuốc trừ bệnh gốc đồng (Copper zinc, Copper B,...).
5.2 Phân hữu cơ:Việc sử dụng phân hoá một cách lạm dụng trên vườn Quýt hồng trong nhiều năm đã đưa lại một hậu quả là: đất đai ngày càng bị chai cứng, dinh dưỡng trong đất suy kiệt mất khả năng sản xuất, bệnh hại rễ ngày càng phát triển và khó phòng ngừa. Vì vậy, việc bón phân hữu cơ cho cây Quýt hồng là rất quan trọng và bắt buộc khi sản xuất theo hướng an toàn.
Việc sử dụng phân hữu cơ có tác dụng như:
- Cung cấp chất dinh dưỡng cho cây, trong phân hữu cơ có đầy đủ các nguyên tố cần thiết cho cây, từ đa lượng đến vi lượng...giúp sự sinh trưởng và phát triển của cây.
- Phân hữu cơ không làm cháy lá, hỏng rễ do nồng độ dinh dưỡng trong phân hữu cơ thấp do đó bón thừa cũng không có tác hại cho cây.
- Giúp quả có phẩm chất ngon, kéo dài thời gian bảo quản sau thu hoạch.
- Tạo môi trường tốt cho sự phát triển vi sinh vật đất, giúp quá trình phân hủy chất hữu cơ xảy ra nhanh hơn, cung cấp cho rễ cây được nhiều chất dinh dưỡng.
- Tăng hiệu lực của phân hoá học.
- Làm cho đất tơi xốp, thoáng khí, giữ nước và giữ phân tốt hơn, cải tạo và nâng cao độ phì của đất.
5.3 Thời kỳ bón phân cho cây Quýt hồng.
a. Thời kỳ kiến thiết cơ bản:
- Thời kỳ kiến thiết cơ bản (cây 1-3 năm tuổi), phân bón được chia làm nhiều đợt (4-6 đợt) để bón cho cây. Sau khi trồng nên dùng phân Urê hoặc phân DAP với liều lượng 40gr hoà tan trong 10 lít nước để tưới cho cây (2 tháng/lần). Khi cây trên 1 năm tuổi cần bón phân gốc để giúp cây phát triển mạnh. Hàng năm bón phân hữu cơ vi sinh ANVI từ 4 – 7 kg/cây.
b. Thời kỳ khai thác:
Tuỳ đất, tình hình sinh trưởng của cây, năng suất thu hoạch của vụ trước mà quyết định số lượng phân bón thích hợp. Số lần bón và lượng phân bón cho 1.000m2 như sau:
- Lần I (sau thu hoạch từ 1-3 ngày) bón: DAP 20kg + Super lân 50kg + phân hữu vi sinh ANVI từ 7-15 kg /gốc.
- Lần II (hỗ trợ tạo mầm hoa, trước khi tiến hành xiết nước) bón: 25kg Su pe lân + 10 kg phân bón trung vi lượng ANVI TE 004 dùng cho cây ăn trái.
- Lần III (1-2 ngày sau khi tưới) bón: 25kg NPK (20-20-15).
- Lần IV (30-60 ngày sau khi tưới ) bón: 20kg NPK (20-20-15) + 1-2kg Risopla V.
- Lần V (30-60 ngày sau khi tưới ) bón: 20kg NPK (12-11-18).
- Lần VI (Bón phân nuôi trái sau lũ): 25kg NPK (15-15-15) + 25kg phân lân cao cấp.
- Lần VII (Trước thu hoạch 1 tháng) bón: 10-15kg KCl.
* Lưu ý: Giai đoạn mưa lũ (từ 120-210 ngày sau khi tưới) ngưng bón phân gốc.
Ngoài việc bón phân hoá học, phân hữu cơ hàng năm cần cung cấp thêm vôi để tăng pH đất, bổ sung Calcium cho cây nhằm hạn chế nứt trái. Liều lượng bón khoảng 1kg/cây/năm và được bón trước mùa mưa lũ.
Phân bón lá FAA cung cấp amino acid nên phun 4-5 lần/vụ quả ở giai đoạn sau khi quả đậu và giai đoạn quả bắt đầu phát triển nhanh, mỗi lần cách nhau 15-20 ngày.
c. Cách bón phân:
Cuốc rãnh xung quanh gốc theo hình chiếu tán cây, rãnh sâu 10-15cm, rộng 10-20cm cho phân vào, lấp đất và tưới nước.
6. Xử lý ra hoa.
Cây Quýt hồng cũng giống như cây có múi khác, cần có thời gian khô hạn để phân hóa mầm hoa. Vì vậy, ở các vườn quản lý được nước thì có thể tạo sự khô hạn để cây ra hoa đồng loạt.
Sau khi thu hoạch xong tiến hành bón phân cho cây phục hồi sức, đến khoảng 30 ngày sau thì tiến hành vệ sinh vườn như: cắt tỉa cành già, cành sâu bệnh, làm cỏ, phun thuốc phòng ngừa sâu bệnh….Không nên cắt tỉa cành sớm vì cây sẽ ra đọt non ảnh hưởng đến việc xử lý ra hoa sau này (hoa sẽ ra muộn dẫn đến thu hoạch muộn).
Cây được bón phân lần 2 và tưới nước vừa đủ ẩm trước khi tiến hành xử lý ra hoa. Sau khi ngưng tưới nước khoảng 15-20 ngày (khi cây có biểu hiện héo) thì bắt đầu tưới nước trở lại, mỗi ngày 2-3 lần và tưới liên tục 3 ngày. Từ ngày thứ 4 trở về sau tưới mỗi ngày 1 lần. 7-15 ngày sau khi tưới đợt đầu tiên cây sẽ ra hoa, thời gian này ngày tưới ngày nghỉ, 10-15ngày sau khi cây trổ hoa sẽ rụng cánh hoa (đậu quả).
* Các yếu tố liên quan để việc xử lý ra hoa thành công:
- Trước giai đoạn xử lý ra hoa, cây không được bón quá nhiều phân bón có hàm lượng đạm cao.
- Đất quá ẩm và thời gian khô hạn không đủ để cây phân hoá mầm hoa.
- Trên cây xuất hiện nhiều tược non và cành vượt không được tỉa bỏ thường xuyên cũng ảnh hưởng đến sự ra hoa của cây.
7. Neo trái.
Đến thời điểm thu hoạch mà giá hạ thì có thể neo quả được trên cây từ 15-30ngày nữa để chờ giá xuất bán, bằng cách phun lên cây các sản phẩm như: Retain, ProGibbe…Tuy nhiên chúng ta không nên neo trái quá lâu trên cây sẽ ảnh hưởng khả năng ra hoa của cây ở vụ sau và tuổi thọ của cây bị giảm.
8. Tỉa cành.
Công việc tỉa cành được tiến hành hàng năm, sau khi thu hoạch cần phải loại bỏ những đoạn cành sau đây:
- Cành đã mang quả (thường rất ngắn khoảng 10- 15 cm).
- Cành bị sâu bệnh, cành ốm yếu, cành nằm bên trong tán không có khả năng mang quả.
- Cành đan chéo nhau, những cành vượt trong thời cây đang mang quả nhằm hạn chế việc cạnh tranh dinh dưỡng với quả.
Chú ý: Cần phải khử trùng dụng cụ bằng nước Javel hoặc cồn 90o khi cắt hoặc tỉa cành để tránh lây bệnh (tiềm ẩn virus, vivoid...) qua cây khác. Đối với những cành lớn hơn 3cm thì phải dùng cưa. Những vết thương lớn sau khi cắt tỉa cần phải dùng sơn hoặc các thuốc trừ bệnh quét kín vết cắt nhằm tránh vết thương bị thối tạo điều kiện thích hợp cho côn trùng và mầm bệnh tấn công.
9. Sâu bệnh hại quýt hồng.
- Giai đoạn từ khi ra hoa đến đậu trái cần quản lý các đối tượng sâu và bệnh hại như: rầy chổng cánh, sâu vẽ bùa, bọ trĩ, nhóm nhện, ghẻ lồi, ghẻ lõm, bệnh loét…
- Giai đoạn từ khi đậu trái đến khi thu hoạch cần quản lý các đối tượng sâu và bệnh hại như: nhóm nhện, rầy mềm, rệp sáp, bọ trĩ, bệnh ghẻ, bệnh loét, và tuyến trùng hại rễ….
Ngoài ra, cần thường xuyên theo dõi phòng trừ bệnh vàng lá thối rễ, bệnh chảy mũ thân và đặt biệt chú ý loại trừ những cây bị nhiễm bệnh do virus như: bệnh vàng lá gân xanh, bệnh Tristerza
III THU HOẠCH, XỬ LÝ VÀ BẢO QUẢN QUÝT HỒNG
1. Thu hoạch.
Quýt hồng từ khi ra hoa đến khi thu hoạch khoảng 10 tháng. Do đó, có thể điều khiển cây ra hoa để trái chín đúng vào dịp mà nông dân muốn bán trái.
Trái được xác định là chín khi có 25-50% diện tích vỏ trái chuyển màu vàng, tỷ lệ độ đường (brix) với lượng chất chua (acid) trong trái thay đổi 7/1-10/1, hàm lượng dịch trái chiếm khoảng 50% trọng lượng trái. Thời gian thu hái trái tốt nhất trong ngày vào khoảng 8 giờ sáng đến 3 giờ chiều, vì lúc này sương đã khô và trái mất độ trương, do đó giảm được sự tổn thương tinh dầu ở vỏ (tạo những vết bầm ở trái sau khi thu hoạch). Không nên hái trái sau khi mưa vì dễ gây thối trái.
2. Xử lý và bảo quản sau thu hoạch
Trái Quýt hồng sau khi thu hoạch được rửa bằng dung dịch chlorine 100-200ppm (1-2g chlorine + 10 lít nước), có thể dùng vải mềm để chùi vỏ trái, có thể làm vỏ trái sáng bóng hơn đồng thời có thể loại bỏ bớt một số vi sinh vật gây hại. Sau khi rửa xong thì rửa lại bằng nước sạch và để khô. Có thể bảo quản hoặc vận chuyển Quýt hồng ở nhiệt độ 8oC và nếu duy trì ở nhiệt độ này chúng ta có thể giữ cho trái tươi được khoảng 11 tuần với chất lượng ngon.
IV. MỘT SỐ LƯU Ý TRONG CANH TÁC THEO HƯỚNG AN TOÀN
1. Không sử dụng phân chuồng tươi (không qua ủ và chưa hoai mục hoàn toàn) để bón trực tiếp cho Quýt hồng.
2. Nếu nhà vườn tự ủ phân chuồng thì cần xây dựng và đặt bể ủ phân đảm bảo cách ly, không gây ô nhiễm cho vườn trồng và nguồn nước tưới.
3. Sau khi thu hoạch xong cần tỉa cành, tạo tán sao cho đầu cành mang trái phải cách mặt đất ít nhất từ 30-40cm để hạn chế trái tiếp xúc mặt đất.
4. Không được sử dụng nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý để tưới cho cây Quýt hồng. Tránh tưới trực tiếp lên trái nếu nguồn nước không đảm bảo.
5. Không để phân hoá học và phân chuồng tiếp xúc hay dính vào trái Quýt hồng trong quá trình bón phân.
6. Thời gian cách ly tối thiểu 15 ngày trước khi thu hoạch Quýt hồng đối với việc bón phân hoá học, phun phân bón lá, chất điều hoà sinh trưởng và thuốc bảo vệ thực vật.
Ngày 27 tháng 4 năm 2012 tại hội trường Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tiền Giang,...
Với sự hỗ trợ của các đại lý và nông dân huyện Vinh Kim, ngày 10 tháng 4 năm 2012...
Các quyết định làm/mua không được dẫn tới việc ký kết hợp đồng phụ gồm các yếu t...
Nó có phù hợp với kế hoạch kinh doanh lâu dài cảu bạn không? (Phù hợp với chiế...